Trang chủ » Trả lời thư - tư vấn cha mẹ
Trả lời thư - tư vấn cha mẹ

Làm thế nào để bé nghe được âm thanh, lời nói

Câu hỏi: Bé H nhà em điếc sâu 2 tai ở mức 90 db, khi đeo máy bác sĩ chỉnh ở mức 55 đến 60 db thì có thể học nghe – nói được không?

 Trả lời: Các mẹ thân mến!

Để có thể phát triển được ngôn ngữ lời nói thì trẻ phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

1)    Trẻ nghe rõ lời nói

2)    Não phát triển bình thường

3)    Cơ quan phát âm bình thường

Đa số các bé khiếm thính của chúng ta phát triển ngôn ngữ lời nói kém (hiểu ngôn ngữ ít, nói ngọng nhiều); Tại sao vậy? Não các bé vẫn bình thường và cơ quan phát âm bình thường cơ mà?

Điểm mấu chốt ở đây là bé không nghe rõ lời nói hoặc không nghe được lời nói. Vậy làm thế nào bạn có thể biết được bé nhà bạn có nghe được âm thanh lời nói không?

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng: nếu sức nghe của bé ở trong khoảng từ 20db đến 50db thì bé có khả năng nghe được âm thanh lời nói (vùng nghe được là phần in đậm ở sơ đồ dưới đây, phần in đậm này có hình quả chuối nên người ta gọi là sơ đồ quả chuối); Tuy nhiên độ rõ nét của âm thanh bé nghe được sẽ phụ thuộc vào sức nghe của bé ở từng tần số.

Lưu ý:

-         Tần số được đo bằng đơn vị là Herz, viết tắt là Hz, là đường nằm ngang, âm thanh lời nói được biểu diễn từ tần số trầm đến tần số cao từ 250 hZ – 8000hZ.. (ví dụ: giọng nam thì trầm,  còn giọng nữ thì cao hoặc tiếng trống là âm trầm nhưng tiếng chiêng lại là âm cao…).

-         Cao độ được đo bằng decibel, viết tắt là dB, là đường theo phương thẳng đứng, có cường độ từ nhỏ đến to (từ 0 dB – 120 dB) (biểu thị sự to nhỏ của âm thanh giống như ta vặn loa đài cho to lên hoặc nhỏ đi).

Sơ đồ quả chuối trên cho thấy:

-         Để nghe được các âm "m, d, b, n, ng, u, e, i ” thì ở tần số (250 - 500)Hz bé phải nghe được trong khoảng (40 - 50) db

-         Để nghe được âm “i, a, o, r” thì ở tần số (500 - 700)Hz bé phải nghe được trong khoảng (40 - 45) db

-         Để nghe được các âm: "p, h, g, ch" thì ở tần số (1000 - 2000) bé phải nghe được trong khoảng (20 - 35 ) db.

-         Để nghe được âm "k, f, s, th" thì ở tần số (2700 – 70000) Hz bé phải nghe được được trong khoảng (20 – 30)db

Như vậy, bé H đo khi đeo máy mà chỉ nghe được (55 – 60)db thì sẽ rất khó nghe âm thanh lời nói; Nếu chỉ học các từ đơn và số lượng ít thì bé có thể phân biệt để hiểu được nhưng khi vốn từ đã tăng lên quá nhiều, đặc biệt là khi nghe các câu dài nữa bé sẽ rất khó để phân biệt; Điều này dẫn đến bé sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong giao tiếp khi bé đã lớn (vốn từ ngữ lúc này đòi hỏi quá nhiều, mà bé lại nghe không rõ nên khó có thể phân biệt được sự khác nhau của các từ ngữ để hiểu được). Thêm vào đó bé sẽ nói rất ngọng (nghe không rõ sẽ kéo theo nói không rõ) khiến người khác khó hiểu.

Vì những lí do trên các mẹ cần lưu ý:

-         Khi phát hiện ra bé khiếm thính thì việc đầu tiên là nên cho bé đi đo thính lực để xác định mức điếc cho bé;

-         Khi đã xác định được mức điếc cần trang bị cho bé thiết bị trợ thính phù hợp với khả năng nghe của bé ( máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử).

-         Khi đã đeo máy trợ thính rồi thì cần thường xuyên cho bé đến cơ sở thính học để căn chỉnh máy cho phù hợp và bảo dưỡng.

-         Sau một thời gian tập nghe nên cho bé đi đo ở trường tự do (đo khi đeo máy) để xác định xem sức nghe của bé khi có mang máy trợ thính.

-         Nếu đo ở trường tự do ngưỡng nghe của con khoảng 45 trở lên thì nên cấy ốc tai điện tử và dùng phương pháp nghe - nói với bé; Còn nếu không có điều kiện cấy thì sau vài năm cần hỗ trợ cho bé học hình miệng.

-         Nếu đo ở trường tự do ngưỡng nghe của con khoảng 70 db trở lên thì nên hỗ trợ cho con học ngôn ngữ kí hiệu.