Trang chủ » Trả lời thư - tư vấn cha mẹ
Trả lời thư - tư vấn cha mẹ

Các nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ

Sao bé nhà em cũng đeo máy được 1,5  năm  rồi, đi học nhiều nơi rồi mà con không nói được gì hết? Còn bé Lan con chị Hà mới chỉ đeo máy được 8 tháng mà bé đã hiểu và nói được nhiều hơn bé nhà em?

Các mẹ thân mến, sự phát triển ngôn ngữ của một bé phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như:

1) Bé được phát hiện càng sớm càng tốt (có thể phát hiện ngay sau khi sinh qua khám sàng lọc ở bệnh viện)

2)  Được hỗ trợ máy thích hợp (đây là một trong yếu tố hàng đầu bởi trẻ có nghe thấy mới hiểu và nói được; Trẻ nghe thấy gì thì nói vậy: nghe không rõ sẽ nói ngọng, không nghe được thì không nói được; câu chuyện cậu bé người rừng được “bố mẹ Vượn” nuôi nên ngôn ngữ của cậu bé chỉ là tiếng hú đã thể hiện rõ điều này)

3) Tuổi được đeo máy trợ thính:

Nếu được đeo sớm thì học ngôn ngữ dễ dàng hơn (qua tuổi học nghe vàng từ 0 – 3,5 tuổi thì học sẽ khó khăn hơn nhiều)

4) Mức độ khiếm thính của bé: Nếu khả năng nghe của bé khi đeo máy trợ thính nằm trong vùng nghe được lời nói (vùng quả chuối màu vàng) thì bé học ngôn ngữ dễ dàng hơn.

 

5)  Được can thiệp đúng phương pháp

* Khi đã biết khả năng nghe của bé cần lựa chọn cho bé một phương pháp giao tiếp thích hợp:

- Nếu khả năng nghe được nằm trong khu vực quả chuối thì nên học theo phương pháp nghe nói;

- Nếu khả năng nghe  nằm ngoài vùng đó, nghe không rõ thì nên hỗ trợ bằng đọc hình miệng;

- Nếu điếc rất nặng, không nghe được lời nói chút nào thì kết hợp với học ngôn ngữ kí hiệu;

* Nếu không lựa chọn được phương pháp thích hợp thì sẽ khôgn đạt được kết quả; ví dụ: nghe không được mà cứ bắt trẻ phải nghe thấy thì chẳng khác nào bắt người mù phải nhìn rõ.

6) Khi đã lựa chọn phương pháp rồi thì tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc của phương pháp đó. Ví dụ: nếu chọn phương pháp nghe nói nên luyện tập cho bé học qua nghe chứ không phải qua nhìn hình miệng.

7) Ngoài khiếm thính ra trí tuệ của bé hoàn toàn bình thường, ngay cả khi trí tuệ bình thường thì cũng có những bé học nhanh hơn, có những bé học chậm hơn.  

8) Dạy bé những gì phù hợp với khả năng nghe hiện tại của bé chứ không phải theo lứa tuổi; Ví dụ: bé mới đeo máy thì bắt đầu dạy bé học nghe tương đương với các bé mới sinh ra cho dù tuổi đời của bé là 3 tuổi.

9) Gia đình là nhân tố chính trong việc hỗ trợ bé học: Dù bé có học theo phương pháp nào di nữa thì gia đình cũng vẫn là người hỗ trợ chính cho bé bởi lẽ: các bé bình thường được học từ khi mới sinh ra, gia đình chính là trường học đầu tiên của bé…chỉ có gia đình mới hiểu bé nhất và có nhiều cơ hội nhất để dạy bé học được nhiều từ qua sinh hoạt hàng ngày  

10) Và cuối cùng là môi trường giao tiếp phù hợp với khả năng của bé và phương pháp lựa chọn cho bé; bởi học luôn đi đôi với hành; ví dụ: nếu bé học nghe nói thì bé cần phải được nghe nhiều, có nghe nhiều bé mới nhớ, nhớ rồi mới nói; nếu bé không nghe được, những người xung quanh phải biết ngôn ngữ kí hiệu để sử dụng với bé, nói chuyện với bé để giúp bé hiểu.

Bạn hãy rà soát xem trong những điều trên bạn chưa làm tốt điều nào để tìm cách khắc phục; và khi đó hãy so sánh sự tiến bộ của con trên chính bản thân con nhé!

Nguyễn Bích Hảo